Κουζίνα γραφείου: ο φρέντο που ενώνει την εταιρεία
Ο καφές που φτάνει στις έντεκα, το φαγητό από το σπίτι στις δύο, η τούρτα για τα γενέθλια και η κουβέντα δίπλα στη μηχανή όπου λύνονται περισσότερα από πολλές συναντήσεις: η κουζίνα σχεδιασμένη ως το κοινωνικό κέντρο του γραφείου.
Η κουζίνα ενός ελληνικού γραφείου ανταγωνίζεται την καφετέρια της γωνίας, και για χρόνια έχανε. Ο φρέντο που έρχεται με ντελίβερι στις έντεκα, η τυρόπιτα από τον φούρνο απέναντι, το κατέβασμα στις πέντε για έναν καφέ ακόμη – το τελετουργικό του δρόμου είναι ισχυρό, και η κουζίνα ήταν μια γωνιά με έναν φούρνο μικροκυμάτων, ένα ψυγείο και δύο τραπέζια όπου έτρωγε κανείς γρήγορα και γύριζε στο γραφείο. Αυτό άλλαξε: με την υβριδική εργασία, με γραφεία σε περιοχές όπου ο δρόμος προσφέρει λιγότερα και με ομάδες που εκτιμούν το να τρώνε μαζί, η κουζίνα έγινε ο χώρος όπου συμβαίνει η κουλτούρα της εταιρείας – ο πρωινός καφές, το φαγητό από το σπίτι που ζεσταίνεται στις δύο, η τούρτα για την ονομαστική εορτή, οι κουβέντες δίπλα στη μηχανή όπου αποφασίζονται περισσότερα από ό,τι σε πολλές συναντήσεις. Οι εταιρείες που το κατάλαβαν, πρώτα οι τεχνολογικές και οι πολυεθνικές, σήμερα όλο και περισσότερες, διαμορφώνουν την κουζίνα με την ίδια προσοχή που δίνουν στην υποδοχή και τη χρησιμοποιούν ως επιχείρημα στις προσλήψεις.
Η κουζίνα σχεδιάζεται για την αιχμή μεταξύ μιας και τριών, όχι για τον μέσο αριθμό ατόμων στον χώρο. Αυτό σημαίνει τραπέζια που χωρούν την πλειονότητα των παρόντων ταυτόχρονα, ψυγεία και φούρνους μικροκυμάτων διαστασιολογημένους για ταπεράκια και όχι για ένα λίτρο γάλα, μια μηχανή καφέ που δεν δημιουργεί ουρά, πλυντήριο πιάτων και ανακύκλωση στη διαδρομή προς την έξοδο, και μια ακουστική που επιτρέπει να μιλάς με τον διπλανό σου όταν σαράντα άτομα τρώνε στον ίδιο χώρο. Έξω από το μεσημέρι, ο ίδιος χώρος πρέπει να λειτουργεί ως άτυπο σημείο συνάντησης για δύο, ως μέρος για τη σύντομη όρθια κουβέντα δίπλα στη μηχανή και ως η γωνιά όπου ένας εργαζόμενος κάθεται με το φορητό και έναν καφέ χωρίς να ενοχλεί κανέναν. Η θέση μέσα στο γραφείο κρίνει την επιτυχία: αρκετά κοντά στον ανοιχτό χώρο για να χρησιμοποιείται, αρκετά μακριά από τις ζώνες συγκέντρωσης για να μην ενοχλεί, και με φυσικό φως όποτε η κάτοψη το επιτρέπει.
Η La Mercanti διαμορφώνει κουζίνες γραφείου και χώρους διαλείμματος με ιταλικά τραπέζια, καρέκλες και επιφάνειες που αντέχουν την καθημερινή χρήση και παραμένουν φιλόξενες μετά από τρία χρόνια. Πείτε μας πόσα άτομα τρώνε ταυτόχρονα και πού βρίσκεται ο χώρος – προτείνουμε μια διαμόρφωση που αντέχει το μεσημέρι και το απόγευμα της Παρασκευής.
Έμπνευση
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσο μεγάλη πρέπει να είναι η κουζίνα όταν η μεγαλύτερη μέρος της εταιρείας τρώει μεταξύ μιας και τριών;
Υπολογίστε ότι το 60 έως 70 τοις εκατό των παρόντων κάθεται ταυτόχρονα στην αιχμή και δώστε στον καθένα περίπου 1,2 τετραγωνικά στο τραπέζι, συν χώρο για ψυγεία, φούρνους μικροκυμάτων, μηχανή καφέ, πλύσιμο και κυκλοφορία. Για μια εταιρεία με 60 άτομα στο γραφείο, αυτό σημαίνει χώρο 55 έως 70 τετραγωνικών, αν το μεσημέρι πρέπει να κυλά χωρίς ουρά και χωρίς κανείς να τρώει όρθιος. Είναι περισσότερο από όσο προβλέπουν οι περισσότερες ελληνικές μελέτες, και γι' αυτό σε πολλές εταιρείες το φαγητό ξεχειλίζει στον ανοιχτό χώρο, με ψίχουλα στα πληκτρολόγια. Αν η επιφάνεια δεν υπάρχει, είναι καλύτερα να σχεδιαστεί η κουζίνα έτσι ώστε να ανοίγει προς μια γειτονική ζώνη – ένα lounge, μια αίθουσα έργου – που δανείζει τραπέζια το μεσημέρι και λειτουργεί μόνη της την υπόλοιπη μέρα, παρά να γίνει δεκτός ένας χώρος πολύ μικρός κάθε μέρα στις δύο.
Φαγητό από το σπίτι ή υπηρεσία γευμάτων – τι αλλάζει στη διαμόρφωση;
Τα πάντα, και η απόφαση πρέπει να ληφθεί πριν από το σχέδιο. Μια εταιρεία όπου οι εργαζόμενοι φέρνουν φαγητό από το σπίτι χρειάζεται ψυγεία διαστασιολογημένα για το ότι όλοι βάζουν ένα ταπεράκι στις εννέα, αρκετούς φούρνους μικροκυμάτων ώστε η ουρά στις δύο να εξαφανίζεται σε πέντε λεπτά, πάγκο δίπλα στους φούρνους για να ακουμπά κανείς το δοχείο, πλυντήριο πιάτων που αδειάζει και γεμίζει χωρίς να εμποδίζει, και θέσεις στα τραπέζια για όλους ταυτόχρονα. Μια εταιρεία με γεύματα που παραδίδονται ή με μπουφέ χρειάζεται σημείο σερβιρίσματος με δύο κατευθύνσεις κυκλοφορίας, χώρο για τα κουτιά και δάπεδο που αντέχει τα χυμένα. Πολλές ελληνικές εταιρείες είναι ενδιάμεσα: παραγγελία με ντελίβερι τις γεμάτες μέρες, φαγητό από το σπίτι τις άλλες, και ο χώρος πρέπει να εξυπηρετεί και τα δύο μοντέλα χωρίς να μοιάζει με κλειστό εστιατόριο. Οι πάγκοι και τα τραπέζια είναι τα πιο καταπονημένα έπιπλα ολόκληρου του γραφείου και επιλέγονται αναλόγως, όποιο κι αν είναι το μοντέλο. Η ανακύκλωση με σαφείς κάδους θεωρείται πλέον δεδομένη και η έλλειψή της γίνεται αντιληπτή από την πρώτη μέρα.
Τι απαιτεί η ακουστική ενός χώρου όπου σαράντα άτομα τρώνε και μιλούν ταυτόχρονα;
Περισσότερα από κάθε άλλο χώρο του γραφείου. Μια κουζίνα με σκληρές επιφάνειες – πλακάκι, γυαλί, ανοξείδωτο – και σαράντα άτομα που μιλούν φτάνει σε στάθμη θορύβου όπου όλοι υψώνουν τη φωνή για να ακουστούν, και το μεσημέρι γίνεται κουραστικό αντί για ξεκούραστο. Βοηθούν οι ηχοαπορροφητικές επιφάνειες στην οροφή και σε τουλάχιστον δύο τοίχους, τα τραπέζια σε ομάδες αντί για μία μακριά σειρά, ώστε οι κουβέντες να μένουν μικρές, και οι καρέκλες με ταπετσαρισμένο κάθισμα ή πλάτη. Το δάπεδο σε χώρο με φαγητό σπάνια απορροφά, οπότε οροφή και τοίχοι πρέπει να αναλάβουν όλο το έργο. Η θέση είναι το άλλο μισό της ακουστικής: μια κουζίνα ανοιχτή απευθείας προς τον ανοιχτό χώρο στέλνει τον θόρυβο του μεσημεριού σε όσους δουλεύουν, και ένας χώρος στο βάθος του διαδρόμου δεν χρησιμοποιείται. Η λύση είναι μια ενδιάμεση ζώνη – ένα lounge, ένας προθάλαμος – που απορροφά τον ήχο.
Πρέπει η μηχανή καφέ να βρίσκεται στην κουζίνα ή στον ανοιχτό χώρο, και τι γίνεται με τον φρέντο από έξω;
Στην κουζίνα ή ακριβώς στην είσοδό της, ποτέ στη μέση του ανοιχτού χώρου. Η μηχανή καφέ είναι το πιο πολυσύχναστο σημείο ενός ελληνικού γραφείου και μαζεύει ανθρώπους που μιλούν δύο έως πέντε λεπτά όσο περιμένουν. Στον ανοιχτό χώρο αυτές οι κουβέντες γίνονται θόρυβος για τα κοντινότερα γραφεία, στην κουζίνα γίνονται η άτυπη συνάντηση για την οποία υπάρχει ο χώρος. Ο χώρος πρέπει να επιτρέπει σε τρία-τέσσερα άτομα να στέκονται και να μιλούν χωρίς να εμποδίζουν τον επόμενο, με έναν μικρό πάγκο για το ποτήρι και δοχεία για κάψουλες και κατακάθι. Ένα ψηλό τραπέζι δίπλα κάνει φυσική τη σύντομη όρθια κουβέντα εκεί, αντί για κράτηση αίθουσας. Ο φρέντο που έρχεται με ντελίβερι δεν εξαφανίζεται, αλλά χρειάζεται κι αυτός θέση: ένα σημείο παραλαβής κοντά στην είσοδο της κουζίνας, ώστε ο κούριερ να μη διασχίζει τον ανοιχτό χώρο και τα ποτήρια να μην καταλήγουν στα γραφεία. Και αν η μηχανή είναι καλή, λιγότεροι κατεβαίνουν κάτω – και η εταιρεία κερδίζει την κουβέντα που θα χανόταν στην καφετέρια της γωνίας.
Πώς χρησιμοποιείται η κουζίνα την υπόλοιπη μέρα, έξω από το μεσημέρι;
Ως ο πιο ευέλικτος χώρος του γραφείου, αν είναι διαμορφωμένη για αυτό. Από τις εννέα μέχρι τη μία και από τις τρεις μέχρι τις έξι, η κουζίνα είναι ο τόπος της σύντομης κουβέντας δίπλα στη μηχανή, της εργασίας με το φορητό μακριά από το γραφείο, της άτυπης συζήτησης δύο συναδέλφων και της τούρτας που μαζεύει ολόκληρο τον όροφο. Αυτό απαιτεί να μην είναι όλα τα τραπέζια μεγάλα τραπέζια φαγητού: ένας συνδυασμός τραπεζιών για τέσσερα έως έξι άτομα, μερικά ψηλά τραπέζια και μια γωνιά με δύο πολυθρόνες δίνουν στον χώρο πολλά πρόσωπα. Πρίζες σε μερικά τραπέζια επιτρέπουν να δουλέψει κανείς εκεί μία ώρα. Ο φωτισμός πρέπει να χαμηλώνει το απόγευμα, και μια οθόνη στον τοίχο κάνει τον χώρο χρήσιμο για τις συναντήσεις όλης της εταιρείας. Μια κουζίνα που χρησιμοποιείται μισή ώρα την ημέρα είναι ακριβό τετραγωνικό, μια που χρησιμοποιείται όλη μέρα είναι η καλύτερη επένδυση του γραφείου.
Πώς διατηρείται η κουζίνα τακτοποιημένη όταν τη χρησιμοποιούν 60 άτομα κάθε μέρα;
Διαμορφώνοντάς την έτσι ώστε το μάζεμα να είναι ευκολότερο από το να τα αφήσει κανείς. Το πλυντήριο πιάτων βρίσκεται εκεί από όπου περνά κανείς φυσικά με το πιάτο και το ποτήρι, με τη ζώνη απόθεσης και την ανακύκλωση δίπλα, ώστε το σωστό να παίρνει δέκα δευτερόλεπτα. Ψυγεία με σαφή διαίρεση, μία θέση για τα ταπεράκια από το σπίτι και μία για τα υπόλοιπα από τις παραγγελίες, αποτρέπουν το να ξεχνιούνται πράγματα μέχρι να μυρίσουν. Οι επιφάνειες πρέπει να σκουπίζονται εύκολα και να το αντέχουν, και τα πορώδη υλικά αποφεύγονται στον πάγκο. Τα κλειστά ντουλάπια για σερβίτσια, καφέ και χαρτοπετσέτες κρατούν τις επιφάνειες ελεύθερες. Τέλος, πρέπει να συμφωνηθεί ποιος είναι υπεύθυνος μετά το μεσημέρι – στις περισσότερες ελληνικές εταιρείες λειτουργεί μια βάρδια, και μια ορατή βάρδια μέσα στον χώρο αποδίδει καλύτερα από ένα email. Ένας χώρος σχεδιασμένος για σκληρή χρήση απαιτεί λιγότερη πειθαρχία από έναν σχεδιασμένο για τη μέρα των εγκαινίων.
Πώς διαμορφώνεται η κουζίνα γραφείου και ο χώρος διαλείμματος σε πέντε βήματα: από το μεσημέρι στις δύο μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής
Για όσους σχεδιάζουν την κουζίνα της εταιρείας – υπεύθυνο γραφείου, διαχειριστή κτιρίου ή αρχιτέκτονα. Πέντε βήματα που ξεκινούν από τις πραγματικές συνήθειες φαγητού και διαλείμματος του γραφείου και καταλήγουν σε έναν χώρο που χρησιμοποιείται από τον πρωινό καφέ μέχρι την τούρτα της Παρασκευής.
Μετρήστε το μεσημέρι και χαρτογραφήστε τα διαλείμματα μιας τυπικής εβδομάδας
Σημειώστε για μία εβδομάδα πόσα άτομα τρώνε ταυτόχρονα μεταξύ μιας και τριών, αν το φαγητό είναι από το σπίτι ή με παραγγελία, πόσοι τρώνε στο γραφείο, πόσοι κατεβαίνουν κάτω και από πού παίρνουν καφέ. Καταγράψτε και τις άτυπες συναντήσεις: πού γεννιούνται, πόσο διαρκούν και αν ενοχλούν κάποιον. Αυτοί οι αριθμοί – όχι ο αριθμός των εργαζομένων στη μισθοδοσία – καθορίζουν το μέγεθος του χώρου, τον αριθμό των θέσεων, τον αριθμό των ψυγείων και των φούρνων και τη θέση της μηχανής καφέ. Ρωτήστε ταυτόχρονα τους εργαζομένους τι τους λείπει, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα χώρος, ησυχία και ένα αξιοπρεπές μέρος να καθίσουν.
Τοποθετήστε τον χώρο ανάμεσα στον ανοιχτό χώρο και την ησυχία, με φυσικό φως αν γίνεται
Επιλέξτε θέση αρκετά κοντά στις θέσεις εργασίας ώστε ο χώρος να χρησιμοποιείται και εκτός μεσημεριού, και αρκετά διαχωρισμένη ώστε ο θόρυβος του φαγητού να μη φτάνει στις ζώνες συγκέντρωσης. Μια ενδιάμεση ζώνη – ένας προθάλαμος, ένα lounge, ένας πλατύς διάδρομος με ψηλά τραπέζια – απορροφά τον ήχο και δίνει ταυτόχρονα ένα μέρος για τη σύντομη κουβέντα. Δώστε προτεραιότητα στο φυσικό φως: μια κουζίνα χωρίς παράθυρο γίνεται μέρος όπου τρώει κανείς γρήγορα και φεύγει, ενώ με σκίαση για το καλοκαίρι το παράθυρο είναι αυτό που κάνει το μεσημέρι διάλειμμα. Τοποθετήστε τη μηχανή καφέ στην είσοδο του χώρου, ώστε να μαζεύει τους ανθρώπους χωρίς να τους περνά μέσα από όλο το φαγητό, και ένα σημείο παραλαβής για το ντελίβερι δίπλα της.
Διαστασιολογήστε ψυγεία, φούρνους και καφέ για την αιχμή, όχι για τον μέσο όρο
Μετρήστε τα ταπεράκια μια Τρίτη του Φεβρουαρίου, όταν όλοι είναι στο γραφείο, και διαστασιολογήστε τα ψυγεία ανάλογα. Βάλτε αρκετούς φούρνους μικροκυμάτων ώστε η ουρά στις δύο να εξαφανίζεται σε πέντε λεπτά, με πάγκο δίπλα. Τοποθετήστε πλύσιμο, απόθεση και ανακύκλωση σε δική τους ζώνη στη διαδρομή προς την έξοδο, αόρατη από τα τραπέζια. Επιλέξτε πάγκους που αντέχουν ζεστά δοχεία, χυμένα και καθημερινό πλύσιμο και κλειστά ντουλάπια για σερβίτσια και καφέ, ώστε τα τραπέζια να μένουν ελεύθερα. Η μηχανή καφέ έχει δικό της πάγκο με θέση για τρία άτομα που περιμένουν, δοχείο για κάψουλες και δοχείο για κατακάθι. Με υπηρεσία γευμάτων: δύο κατευθύνσεις κυκλοφορίας στο σερβίρισμα και δάπεδο που αντέχει καρότσια και χυμένα.
Επιλέξτε τραπέζια, καρέκλες και ακουστική για την αιχμή και δώστε στον χώρο πολλά πρόσωπα
Διαστασιολογήστε τις θέσεις για το 60 έως 70 τοις εκατό των παρόντων ταυτόχρονα, σε ομάδες τεσσάρων έως έξι αντί για μία μακριά σειρά, ώστε οι κουβέντες να μένουν μικρές. Συμπληρώστε με ψηλά τραπέζια και μια γωνιά με πολυθρόνες, ώστε ο χώρος να λειτουργεί την υπόλοιπη μέρα. Επιλέξτε καρέκλες που αντέχουν συχνή χρήση και σκουπίζονται εύκολα και τραπέζια με σόκορα που δεν χαλάει το καθημερινό πλύσιμο. Δώστε ακουστική επεξεργασία στην οροφή και σε τουλάχιστον δύο τοίχους, γιατί το δάπεδο δεν μπορεί, ζητήστε τεκμηριωμένους συντελεστές απορρόφησης. Περάστε πρίζες σε μερικά τραπέζια και σχεδιάστε φωτισμό που χαμηλώνει το απόγευμα.
Δουλέψτε τον χώρο δοκιμαστικά δύο εβδομάδες και ορίστε τους κανόνες μαζί με όσους τον χρησιμοποιούν
Ανοίξτε τον χώρο χωρίς τελετή και παρατηρήστε τις πρώτες δύο εβδομάδες: πού σχηματίζεται ουρά, πού μαζεύονται τα πιάτα, ποια τραπέζια δεν χρησιμοποιούνται, πού στέκονται οι άνθρωποι και μιλούν. Διορθώστε τη διάταξη με βάση αυτά. Ορίστε στη συνέχεια, μαζί με τους εργαζομένους, ποιος μαζεύει μετά το μεσημέρι, πώς αδειάζουν τα ψυγεία την Παρασκευή και πού διαχωρίζονται οι κάψουλες και τα απορρίμματα, και αναρτήστε τη βάρδια σε εμφανές σημείο του χώρου. Μια κουζίνα διαμορφωμένη σύμφωνα με το πώς πραγματικά κάνει διάλειμμα το γραφείο χρειάζεται λίγους κανόνες, μια διαμορφωμένη σύμφωνα με ένα σχέδιο χρειάζεται πολλούς και κανένας δεν τηρείται.